Blog naukowy z Warszawy. Zdobądź edukację z języka francuskiego, nauki gry na perkusji!

Wieloaspektowa analiza procesu zapamiętywania

Sposób ukształtowania i treść ukształtowanego odbicia wyznaczają możli w o ś c i zarówno streszczenia, jak ułożenia sobie skrót o- wej dyspozycji materiału. Uproszczoną próbką tej zależności jest przedstawiony wyżej przykład, a dowiodły jej zarówno wyniki specjalnej grupy eksperymentów (GE-46), jak i uboczne wyniki innych eksperymentów. Wieloaspektowa analiza procesu zapamiętywania doprowadziła do ustalenia następujących zależności, prawidłowości:

– 1. Zapamiętywanie kształtuje się w ścisłej zależności od przebiegu odzwierciedlania bezpośredniego.

– 2. Każde bezpośrednie odbicie pamięciowe posiada swoją strukturę czasową, zdeterminowaną przebiegiem odzwierciedlania bodźców i aktywizowania przez nie śladów.

– 3. Zapamiętywanie powstaje na śladach rozumienia, polegającego na aktywizowaniu przez bodźce utrwalonych wcześniej struktur pierwszosygnałowych i tworzeniu w ich obrębie nowych powiązań.

– 4. Zakres bezpośredniego odbicia pamięciowego wzrasta w swoich wartościach bezwzględnych, a maleje w swoich wartościach względnych, przy czym granice tego zakresu zależą od ilości i jakości bodźców.

– 5. Krzywa zapamiętywania zmienia się w zależności od ilości i jakości materiału oraz od warunków recepcyjnych osoby, nie daje się sprowadzić do żadnej ogólnej krzywej zapamiętywania wyrażającej jakąś podstawową prawidłowość niezależną od materiału bodźców (którą przyjmowała psychologia idealistyczna).

– 6. Proces zapamiętywania rozpoczyna się tak, jak proces poznawania – od wyodrębniania bodźców. niejszego opanowania jego czasowo-przestrzennej i myślowej struktury, a mające postać: rekonstruowania składników materiału w ich układzie czaso- woprzestrzennym, przypominania składników w ich stosunkach obiektywnych (treściowych), przypominania samych punktów oparcia stanowiących zrąb treściowy materiału, kontrolnego wypróbowywania powiązań wzrastającego w miarę zwiększania się zakresu odbicia pamięciowego, kierunkowego nastawienia na uzupełnianie brakujących składników i powiązań, tworzenia uogólnień w obrębie grup treściowych, zespołów grup i w odniesieniu do całego materiału, tworzenia pomocniczych skrótów myślowych, haseł wywoławczych.

– 19. Operacje działalności myślowej w procesie zapamiętywania występują w różnorodnych wzajemnych powiązaniach, przy czym liczba, zakres tych operacji i ich powiązań wzrasta wraz ze świadomością zapamiętywania i z rozwojem sprawności zapamiętywania.

– 20. W swojej najelementarniejszej postaci myślenie może być jednak również przyczyną błędów w odbiciu pamięciowym:

– a) w procesie aktywizowania przez bodźce struktur pojęciowych, w które one zostają włączone, przy niedostatecznym od- różnicowaniu powstają błędy zgeneralizowane, wskutek czego: odtworzenie układu bodźców może stać się faktycznie przypomnieniem innego układu należącego do tej samej klasy: odtworzenie lokalizacji podobnych składników może ulec deformacji, gdy wiążące pojęcie wyrywa je z ich konkretnego układu stosunków przestrzennych, czasowych i treściowych:

– b) w procesie aktywizowania przez bodźce struktur pojęciowych mogą powstawać dominanty, schematy, modele, które przy niedostatecznym odróżnicowaniu prowadzą do błędów w treściowej strukturze układu, w wyniku czego: może powstać błędna dysproporcja między liczbą zapamiętanych składników a adekwatnością pamięciowego odbicia całości: mogą być zahamowane inne składniki niezgodne z dominantą czy schematem:

– c) w procesie aktywizowania przez bodźce struktur pojęciowych mogą się włączyć w odbicia pamięciowe składniki obce, komponenty doświadczenia danej osoby.

– 21. Odbicie pamięciowe powstające w wyniku wielokrotnego działania bodźców ma swoją strukturę czasową wyznaczoną przebiegiem procesu zapamiętywania: struktura ta ma duże znaczenie zarówno dla pamiętania materiału i jego przypominania, jak i dla myślenia operującego doświadczeniem.

– 22. Adekwatność odbicia pamięciowego bezpośredniego lub powstałego w wyniku wielokrotnego procesu odzwierciedlania zależy z jednej strony od zakresu świadomej kontroli myślowej, a z drugiej od doświadczenia poznawczego jednostki.

Przedstawiona tutaj analiza i charakterystyka procesu pamięciowego, mimo że jest oparta na dużym materiale badań eksperymentalnych, z pewnością nie jest jeszcze kompletna. Ustaliłem ::g nieznanych dotychczas zależności i prawidłowości, znalazłem potwierdzenie niektórych z wcześniej wykrytych zależności, zarysowałem perspektywy dalszych badań, które uściślą dotychczasowe osiągnięcia i wzbogacą je o nowe – mam ha myśli szczególnie dotyczące wzajemnych uwikłań zapamiętywania i myślenia.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.